დურძუკ, ძე ტირეთისი, შვილი კავკასისა

1. XVIII საუკუნის ბოლომდე ქართული სამწერლო ტრადიცია ვაინახებს დურძუკებად (ან ძურძუკებად) მოიხსენიებდა. ეს სახელი, განსხვავებული ვოკალიზაციით, არსებობს შუასაუკუნეების მრავალ არაბულ და სომხურ ნაწარმოებებში, სადაც დღევანდელი ჩეჩნებისა და ინგუშების

Read More

ეშმაკის მონოლოგი – 'ისა კოაძოი

ეძღვნება ინგუში განმანათლებლის, ადილ-გირეი დოლგიევის ხსნოვნას   ეროვნული ხასიათი, ძირითადად, უმრავლესობის ზნეობრივ თვისებებზეა დამოკიდებული, და ეს თვისებები თანაბარნი არიან, როგორც ერის, ასევე, მისი თითოეული წარმომადგენლისათვის.

Read More

თავისუფალი არწივი

 გეოგრაფია ბავშვობიდან მიყვარდა. საბჭოთა კავშირი რომ მრავალეროვნული სახელმწიფო იყო, ისიც კარგად მომეხსენებოდა, მაგრამ იმან, რაც მე – 18 წლის ჯარისკაცმა საბჭოთა ჯარში გაწვევისას ვიხილე, ყოველგვარ მოლოდინს

Read More

გზაში “დაკარგული” ვაინახები

23 თებერვალს 73 წელი გავიდა ვაინახთა საშინელი ტრაგედიიდან. მოგეხსენებათ, ამ დღეს, 1944 წელს, საბჭოთა მთავრობის გადაწყვეტილებით, იოსებ სტალინის განკარგულებით, ვაინახები – ჩეჩნები და ინგუშები –

Read More

მოწამეთა წალკოტი

I თავი უთვალავ გმირთა მხარესა მღვრიე არღუნის პირასა, აყვავებულა დეკაო კლდიან ფერდობის ძირასა. იქვე ფერდობის თავზედა საბრძოლო კოშკი მდგარია, ერთ დროს ეჭირა მტერთაგან მითხოველების კარია.

Read More

ვაინახთა ასტრალური ღვთაებები, წმინდა მთები და ინგუშეთის უძველესი ტაძრები

მაღალმთიანი ინგუშეთის ულამაზეს მხარეში, დასახლება ოლგეთის სიახლოვეს, საქართველოს საზღვრის (ხადის ხეობა, ყაზბეგი) მიმდებარედ უძველესი ტაძრების ნაშთებია შემორჩენილი. ეს ჯეირახის რაიონია, ღლიღველთაგან დაცლილი თვალწარმტაცი ხეობების ზონა

Read More

მექა ხანგოშვილი: ტერმინ ვაინახის შესახებ

გამომდინარე იმ რეალობიდან, რაც დღეს ტერმინ „ვაინახის“ ირგვლივ ტრიალებს, მოგვაჩნია  უპრიანი იქნება საზოგადოებამ და მეცნიერთა წრემ უფრო მეტი იცოდეს ამ ტერმინის წარმომავლობის, მნიშვნელობისა და  ისტორიული

Read More

6 სექტემბერი: იჩქერიის დამოუკიდებლობის დღე

                ქრონოლოგია: 1990 წლის 27 ნოემბერს ჩეჩნეთ-ინგუშეთის საბჭოთა რესპუბლიკის უმაღლესმა საბჭომა გამოაცხადა დამოუკიდებლობა და დაერქვა ჩეჩნეთ-ინგუშეთის რესპუბლიკა. 1991 წლის

Read More

კოჭლი თიმარი – ვაინახური ფოლკლორი

როცა კოჭლი თიმარი პატარა ბავშვი იყო, მამამისს ბევრი ცხვარი ჰყავდა. ერთხელ თიმარმა დაინახა, რომ თოხლებში ერთი კურდღელი გარეულიყო. თიმარის დანახვისას კურდღელი გაიქცა. თიმარი კურდღელს გამოეკიდა,

Read More

ღირსება – ვაინახური ფოლკლორი

ერთ მშვენიერ დილას ერთმანეთს შეხვდნენ წყალი, ქარი, ცეცხლი და ღირსება. ქვეყნიერების დასათვალიერებლად ერთად წავიდეთო, დათქვეს და წავიდნენ. ყველგან, სადაც კი წყალი მივიდოდა, ნაირნაირი ყვავილი და

Read More