ვაინახები და წოვა-თუშები: ხასო ხანგოშვილის პასუხი ბელა შავხელიშვილს

XXI საუკუნე იმითაც გამოირჩევა, რომ ისტორიოგრაფიის სფეროში გაჩნდნენ მკვლევარები, რომლებიც ცდილობენ ისტორიის ხელახლა დაწერას. ვერ გამოვრიცხავთ, რომ ისტორიული მოვლენების აღწერისას ისტორიკოსი ხშირად ტენდენციური იყო და

Read More

საიდან ამდენი ენობრივი საერთო წოვა-თუშურსა და ვაინახურში? – ბელა შავხელიშვილის აზრი

საკითხი, რომელიც გვინდა ჩვენს მკითხველს შევთავაზოთ, ძალიან რთულია და მისი ფესვები იმდენად შორსაა ჩვენი დროის რეალობისგან, რომ მისი გამოკვლევა უკვე თავიდანვე იწვევს გარკვეულ უნდობლობას. ჩვენთვის

Read More

ძველი ჩეჩნური რიტუალი: კოვზების შეკვრა

ჩეჩნურ საზოგადოებაში რიტუალები, ფაქტობრივად, ხალხური ტრადიციების ნაწილი იყო. ამ ყოველდღიურმა რიტუალებმა შექმნა ჩეჩნური კულტურის ნორმები, რომლებიც დღესაც ჩეჩნური საზოგადოების განუყრელი ნაწილია. ადრეულ წლებში ეს რიტუალები

Read More

ჩეჩენი სუფია ქუნთა-ჰაჯი ქიშიევის შეგონებებიდან

ქუნთა-ჰაჯი ქიშიევი (1830-1867) «მოუწოდეთ უზენაესი ალაჰის სიყვარულისკენ. გიყვარდეთ სამართალი და სამართლიანობა. უსურვეთ ძმას ის რაც გსურთ თქვენთვის. არ ეცადოთ რომ იყოთ სხვებზე უფრო მდიდარი,მაღალი,ძლიერი. გაუზიარეთ და

Read More

ჩეჩენი მწერალი,მოაზროვნე და მოძღვარი აბუზარ აიდამიროვი

აბუზარ აიდამიროვი იყო ჩეჩნური ლიტერატურის პატრიარქი. მისი სახელი არაფერს ეუბნება რუსებს, ჩეჩნებისთვის კი ის იყო ყველაფერი: მრჩეველი, დამრიგებელი, მასწავლებელი. მისი წიგნებით ბევრმა ჩეჩენმა გაიგო თავისი

Read More

ლეილა მარგოშვილი: პანკისის ხეობა

პანკისის ხეობა : (ისტ.-ეთნოგრ. გამოკვლევა) / [რედ.-გამომც.: ლია მელიქიშვილი] ; საქ. მეცნ. აკად., ისტ. და ეთნოლოგიის ინ-ტი, მშვიდობის, დემოკრატიისა და განვ. კავკას. ინ-ტი. – თბ.

Read More

ჩეჩენი მხატვარი პეტრე ზახაროვი

1819 წლის 14 სექტემბერს კავკასიის პროკონსულმა ა.პ. ერმოლოვმა ჩაატარა “დაშინების ოპერაცია”.   ერმოლოვი თავის ჩანაწერებში ასე წერს: “მინდოდა მუდამ მოთარეშე ჩეჩნების და განსაკუთრებით ჩვენთვის ცხენების

Read More

ვაინახური ლეგენდა მგელზე

უხსოვარ დროში ქვეყნიერების შემოქმედმა  უზენაესმა ღმერთმა, დაასახლა იგი ადამიანებით, მხეცებითა და სხვა არსებებით. მისცა მათ რჩევა-დარიგება თუ როგორ ეცხოვრათ: “ნუ დაარღვევთ ჩემს მოძღვრებას, იცხოვრეთ მშვიდობასა და

Read More

ერთადერთი ქალი, რომელმაც ორჯერ დაიპყრო ევერესტი

ლეილა ალბოგაჩიევა – ინგუში ალპინისტი, ერთადერთი ქალი სპორტსმენი, რომელმაც ორჯერ დალაშქრა მსოფლიოს უმაღლესი მწვერვალი ევერესტი (8848მ). ლეილა ალპინიზმით 90-იანი წლების ბოლოსკენ დაკავდა. მისი პირველი მწვერვალი იყო

Read More

დურძუკ, ძე ტირეთისი, შვილი კავკასისა

1. XVIII საუკუნის ბოლომდე ქართული სამწერლო ტრადიცია ვაინახებს დურძუკებად (ან ძურძუკებად) მოიხსენიებდა. ეს სახელი, განსხვავებული ვოკალიზაციით, არსებობს შუასაუკუნეების მრავალ არაბულ და სომხურ ნაწარმოებებში, სადაც დღევანდელი ჩეჩნებისა და ინგუშების

Read More